Làng cổ Đông Hòa Hiệp – Dấu ấn di sản giữa miền sông nước
Giữa những dòng sông, vườn cây trái và nhịp sống hiền hòa của vùng Cái Bè, Làng cổ Đông Hòa Hiệp lưu giữ một không gian kiến trúc đặc sắc, nơi các ngôi nhà xưa vẫn hiện diện trong đời sống của người dân Nam Bộ.
- Tên điểm đến
- Làng cổ Đông Hòa HiệpKhông gian nhà vườn Nam Bộ ven sông Tiền
- Địa chỉ
- Xã Cái Bè, tỉnh Đồng ThápĐịa danh cũ: huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang
- Loại hình
- Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc giaDu lịch văn hóa, di sản và miệt vườn
- Ngày xếp hạng
- 24/5/2017Quyết định 2080/QĐ-BVHTTDL
- Điểm nhấn
- Nhà cổ ông Kiệt, Nhà cổ Ba Đức, Nhà cổ ông Xoát, Đình thần Đông Hòa Hiệp, vườn cây và nghề thủ công
Ngôi làng cổ giữa vườn cây và sông nước
Tọa lạc tại xã Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp (trước đây thuộc huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang), Làng cổ Đông Hòa Hiệp là điểm đến văn hóa – du lịch mang đậm dấu ấn vùng đất hạ lưu sông Tiền. Khác với hình dung về một phố cổ với những ngôi nhà nối liền nhau, nhà cổ ở Đông Hòa Hiệp nằm rải rác giữa các khu vườn cây ăn trái, những con đường làng và hệ thống kênh rạch. Chính sự gắn bó giữa kiến trúc và cảnh quan đã làm nên một không gian nhà vườn Nam Bộ gần gũi, thanh bình và riêng biệt.
Điều hấp dẫn của Đông Hòa Hiệp không chỉ nằm ở tuổi đời của các công trình. Mái ngói, hàng hiên, cột gỗ và những mảng chạm khắc cổ kính vẫn gắn với sinh hoạt gia đình, nghề làm vườn và nếp sống cộng đồng. Bởi vậy, hành trình tham quan làng cổ cũng là dịp tìm hiểu cách con người miền Tây gìn giữ ký ức và thích ứng với đời sống hiện đại.
Dấu ấn kiến trúc qua những ngôi nhà hàng trăm năm tuổi
Hệ thống nhà cổ Đông Hòa Hiệp phản ánh sự giao thoa giữa kiến trúc truyền thống Việt Nam và một số ảnh hưởng phương Tây. Nhiều công trình có hệ cột kèo bằng gỗ, mái ngói, hoa văn chạm khắc tinh tế cùng hoành phi, câu đối và đồ dùng thờ tự được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Nhà cổ ông Kiệt
Nhà cổ ông Kiệt, tại ấp Phú Hòa, được xây dựng từ năm 1838 và là một trong những địa điểm nổi bật của làng. Công trình gây ấn tượng bởi kết cấu gỗ truyền thống, nghệ thuật chạm khắc trên các vì kèo, cửa và bộ đồ thờ. Theo tư liệu đã công bố, ngôi nhà có 108 cột gỗ và từng nhận được sự hỗ trợ bảo tồn, trùng tu từ phía Nhật Bản.
Nhà cổ Ba Đức
Nhà cổ Ba Đức, gắn với gia đình ông Phan Văn Đức tại ấp An Lợi, được xây dựng vào khoảng năm 1850. Nằm trong một khuôn viên nhà vườn rộng, công trình thể hiện sự kết hợp giữa hình thức kiến trúc phương Tây và cách tổ chức không gian sinh hoạt truyền thống Nam Bộ. Những vật dụng cổ, đồ gỗ khảm xà cừ và các bức tranh trang trí góp phần kể lại câu chuyện về một gia đình và một thời kỳ phát triển của vùng đất Cái Bè.
Nhà cổ ông Xoát
Nhà cổ ông Xoát, tại ấp An Thạnh, cũng là một địa chỉ có giá trị kiến trúc đặc biệt. Theo tư liệu du lịch, ngôi nhà được khởi công năm 1818 và hoàn thành năm 1821, mang dấu ấn nhà rường Huế hòa quyện với nét sinh hoạt Nam Bộ.
Nhà cổ ông Võ & các nhà cổ ông Tòng, ông Liêm, ông Mười
Bên cạnh đó, các địa chỉ như nhà cổ ông Tòng, ông Liêm, ông Mười và ông Võ tiếp tục làm phong phú hành trình khám phá kiến trúc và không gian nhà vườn của làng. Mỗi ngôi nhà có một lịch sử riêng, gắn bó mật thiết với các khu vườn cây ăn trái và hệ thống kênh rạch Cái Bè.
Chi tiết cột kèo gỗ, mái ngói, chạm khắc và đồ thờ tự
Nhấn vào ảnh để phóng to · Di chuột để tạm dừngPhóng to
Phóng to
Phóng to
Phóng to
Phóng to
Phóng to
Phóng to
Phóng toPhóng toPhóng toPhóng toPhóng toPhóng toPhóng toPhóng toPhóng toKhông gian văn hóa cộng đồng và lễ hội
Đông Hòa Hiệp không chỉ có những ngôi nhà cổ. Đình thần Đông Hòa Hiệp là một không gian tín ngưỡng gắn bó với đời sống người dân địa phương, nơi thực hành các nghi lễ và tưởng nhớ những người có công khai khẩn, lập làng. Những giá trị này góp phần tạo nên chiều sâu văn hóa của làng cổ bên cạnh các công trình kiến trúc dân dụng.
Ngày 24/5/2017, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Làng cổ Đông Hòa Hiệp là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia theo Quyết định số 2080/QĐ-BVHTTDL. Lễ hội Làng cổ Đông Hòa Hiệp cũng được địa phương đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể cấp tỉnh trong năm 2017.
Lễ hội Văn hóa – Du lịch Làng cổ Đông Hòa Hiệp là dịp quảng bá nét đẹp truyền thống và kết nối di sản với cộng đồng. Đáng chú ý, lần tổ chức thứ VI năm 2025 mang chủ đề “Ký ức Làng cổ”, và tiếp nối hành trình đó, lần thứ VII năm 2026 được tổ chức từ ngày 19 đến 22/11/2026 với chủ đề “Sắc màu di sản”. Qua lễ hội, câu chuyện về làng cổ được kể bằng những hình thức mới mà vẫn đặt giá trị văn hóa bản địa ở vị trí trung tâm.
Trải nghiệm một ngày sống cùng làng cổ
Một chuyến đến Đông Hòa Hiệp có thể bắt đầu bằng việc tham quan nhà cổ, ngắm những chi tiết kiến trúc và lắng nghe câu chuyện của người gìn giữ nhà. Rời mái hiên cổ, du khách tiếp tục dạo bộ hoặc đạp xe trên đường làng, ghé thăm vườn cây ăn trái, thưởng thức nông sản theo mùa và tìm hiểu nghề làm bánh tráng, bánh phồng, cốm truyền thống.
Hành trình cũng có thể kết hợp trải nghiệm sông nước vùng Cái Bè, tìm hiểu không gian chợ nổi và thưởng thức những món ăn dân dã miền Tây. Các chương trình tham quan, dịch vụ ăn uống hoặc lưu trú tại từng cơ sở cần được liên hệ, xác nhận trước để bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế.
Thời gian mở cửa và dịch vụ tại từng nhà cổ có thể khác nhau; du khách và đoàn tham quan nên liên hệ, xác nhận trước với điểm đến.
Gìn giữ hồn làng, lan tỏa giá trị di sản
Giá trị của Làng cổ Đông Hòa Hiệp không nằm ở một công trình đơn lẻ mà ở cả tổng thể nhà cổ – vườn cây – sông nước – nghề truyền thống – đời sống cộng đồng. Bảo tồn nơi đây vì thế cần đi đôi với việc tôn trọng công trình gốc, gìn giữ cảnh quan và tạo điều kiện để người dân trực tiếp tham gia phát triển du lịch bền vững.
Với di sản kiến trúc được công nhận ở cấp quốc gia và một không gian văn hóa còn sống trong đời sống thường ngày, Đông Hòa Hiệp mang đến cho du khách cơ hội chạm vào ký ức Nam Bộ bằng những trải nghiệm chân thực. Đây cũng là nguồn cảm hứng cho các hoạt động quảng bá, sáng tạo hình ảnh và cuộc thi sáng tác biểu trưng (logo), hướng đến việc kể câu chuyện của làng cổ bằng ngôn ngữ thiết kế đương đại.
Định hướng ngôn ngữ thiết kế biểu trưng (Logo)
Chắt lọc tổng thể nhà cổ – vườn cây – sông nước – nghề truyền thống – đời sống cộng đồng thành biểu trưng cô đọng, hiện đại.
Tính biểu tượng & cô đọng
Hình khối mạch lạc, dễ nhận diện, phản ánh bản sắc riêng biệt của Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia Làng cổ Đông Hòa Hiệp.
Tối đa 04 màu & Đen trắng
Sử dụng tối đa 04 màu (không kể màu trắng), đảm bảo độ tương phản và hiển thị sắc nét ở cả bản màu (15cm) và đen trắng thu nhỏ (3cm).
Ứng dụng đa chất liệu
Thuận tiện chế tác trên bảng hiệu di tích, ấn phẩm xúc tiến du lịch, quà tặng thủ công (gỗ, đồng, gốm, vải) và nền tảng số.
Thuyết minh 300–500 từ
Mỗi phương án đi kèm bản thuyết minh từ 300 đến 500 từ giải thích rõ ý nghĩa biểu tượng, bố cục, màu sắc và khả năng ứng dụng.
Kể câu chuyện Làng cổ Đông Hòa Hiệp bằng ngôn ngữ thiết kế đương đại
Tham gia Cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo) Làng cổ Đông Hòa Hiệp — gửi phương án thiết kế trực tuyến gồm 04 bước trước hạn cuối 10/11/2026.